Süt üreticileri ve besiciler, bir yandan Ulusal Süt Konseyi’nin açıkladığı çiğ süt referans fiyatı artışıyla kısa süreli rahatlama umudu taşırken, diğer yandan Tarım Kredi Kooperatifleri’nin art arda yaptığı yem zamlarıyla karşı karşıya kaldı. Yılbaşında yapılan ilk zammın üzerinden kısa süre geçmeden gelen ikinci zam, sektörde tepki topladı. Üreticiler, süt fiyatındaki artışın henüz ellerine geçmeden yem maliyetlerinin iki kez yükselmesinin hayvancılığı daha da çıkmaza sürüklediğini belirtiyor. Edinilen bilgilere göre, Tarım Kredi Kooperatifleri’nin yem fiyatlarında yaptığı son düzenlemeyle birçok üründe 20-30 TL’lik artışlar yaşandı. Özellikle süt üreticilerinin en çok kullandığı Süt 21 yeminin fiyatı yılbaşında 779 TL iken, son zamla birlikte 804 TL’ye yükseldi. Diğer yem türlerinde de benzer oranda zamlar yapıldı.
Güncel Tarım Kredi Yem Fiyatları (50 kg torba)
• Besi Bitirme: 729 TL
• Geliştirme: 723 TL
• Düve: 748 TL
• Tahıl Mix: 732 TL
• Süt Ekstra: 839 TL
• Süt 21: 804 TL
• Buzağı Büyütme: 755 TL
• Buzağı Başlangıç: 768 TL
• Kuzu Büyütme: 799 TL
• Toklu: 832 TL
Ayrıca dane yemlerde:
• Arpa: 725 TL
• Mısır: 650 TL
Süt–Yem Paritesi Bozuldu
Sektör temsilcileri, Ulusal Süt Konseyi’nin çiğ süt referans fiyatındaki artışın üreticiye henüz yansımadan yem maliyetlerinin bu denli yükselmesinin kabul edilemez olduğunu ifade ediyor. Bir süt üreticisi, “Konsey fiyatı artırdı diye sevinirken ertesi hafta yem zammı geldi. Süt parası cebimize girmeden masrafımız arttı. Bu parite bozuldukça ahırdaki hayvan sayısı azalıyor, birçok arkadaşımız küçülmeye gitti” dedi.
Besiciler de benzer tepkileri dile getiriyor: “Yem maliyeti toplam giderin yüzde 70-75’ini oluşturuyor. İki zam üst üste gelince süt fiyatındaki artışın hiçbir anlamı kalmıyor. Üretimden çekilmek zorunda kalacağız.”
ÜRETİCİLER: “BU ZAMLAR SÜT ARTIŞININ ANLAMINI ORTADAN KALDIRDI”
Malatya ve çevre illerdeki süt ve besi üreticileri, Tarım Kredi Kooperatifleri’nin fiyat politikalarını sert bir dille eleştiriyor. Birçok yetiştirici, “Devlet bir eliyle destek verirken diğer eliyle maliyet artırıyor. Bu düzen sürdürülemez” yorumunda bulunuyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli aile işletmelerinin bu zam dalgasından en çok etkilendiği belirtiliyor. Sektör kaynakları, yem fiyatlarındaki artışın saman, arpa, mısır gibi temel girdi fiyatlarındaki yükselişle de bağlantılı olduğunu, ancak Tarım Kredi’nin piyasa fiyatlarının üzerinde zam yapmasının üreticiyi daha fazla zorladığını vurguluyor.
SEKTÖRDEN ÇAĞRI: “PARİTEYİ KORUYUN, AKSİ TAKDİRDE ÜRETİM DÜŞER”
Süt üreticileri ve besiciler, yetkililere seslenerek süt–yem paritesinin korunması gerektiğini, aksi takdirde hayvan varlığının azalacağını ve süt arzında daralma yaşanacağını ifade ediyor. “Yem zamları durdurulmazsa önümüzdeki aylarda kesim artışı ve süt üretiminde düşüş kaçınılmaz olur” uyarısında bulunuluyor.
Malatya’nın Battalgazi ilçesinde 70 başlık süt işletmesi bulunan 48 yaşındaki üretici Mehmet Yalın, Tarım Kredi Kooperatifleri’nin son yem zamlarını ve süt fiyatı artışının yetersizliğini anlattı. Yalın, 18 yıldır hayvancılık yapıyor ve şu anda 45 ineği sağdığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bizim için her şey yemle başlıyor, yemle bitiyor. Süt fiyatı artsa ne yazar, yem iki kere zam görünce o artışın hiçbir anlamı kalmıyor. Ulusal Süt Konseyi’nin son açıklamasını duyunca ‘iyi, biraz nefes alırız’ dedik. Ama daha para cebimize girmeden Tarım Kredi’den ikinci zam haberi geldi. Süt 21 yemi 779 liradan 804 liraya çıktı. 50 kiloluk torba başına 25 lira fark az gibi görünebilir ama biz yılda 1.200-1.300 torba tüketiyoruz. Hesap basit: sadece bu zamdan 30-32 bin lira fazladan ödüyoruz. Bu para bizim cebimizden direkt çıkıyor. Yem maliyetimiz toplam giderin yüzde 73-75’ini oluşturuyor. Eskiden süt-yem paritesi 1,5-1,6 civarındaydı, yani 1 litre sütle 1,5-1,6 kg yem alınabiliyordu. Şimdi 1 litre sütle 1,2 kg’ın altına düştü. Bu parite bozulduğu anda hayvanın kârı gidiyor, zarar başlıyor. Şu anda sütümüz litre başına 18-20 lira civarında satılıyor (süt toplama merkezine göre değişiyor). Ama yem fiyatları 804 liraya çıkınca biz 1 litre süt için 1 kg bile yem alamıyoruz. Bu matematikle hayvanı tutmak imkânsız hale geliyor. Geçen yıl bu zamanlar ahırda 112 hayvanım vardı. 18 tanesini kestirdim çünkü yem alacak param kalmadı. Bu kış da 15-20 hayvan daha gidecek gibi görünüyor. Küçülüyoruz mecburen. Küçülmek de çözüm değil; küçülünce birim maliyet daha da yükseliyor, kısır döngü başlıyor. Birçok komşum ahırı kapattı bile. Köyde 4-5 yıl önce 35-40 tane süt işletmesi varken şimdi 15-16 kaldı. Geri kalanlar da ya borç batağında ya da kapanmanın eşiğinde.”>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
