TÜİK’in 2025 yılı üçüncü çeyrek Yapı İzin İstatistikleri açıklandı. Malatya, deprem sonrası yeniden inşa sürecinde adeta şantiye hâlinde: Temmuz-Ekim döneminde 6 bin 606 konutun yapı kullanım izin belgesi aldığı kentte, yılın ilk 9 ayında bu rakam 14 bin 737’ye yükseldi. Geçen yıl aynı dönemde sadece 6 bin 116 konut tamamlanmıştı. Yapı ruhsatlarında da patlama var; 9 ayda 31 bin 486 yeni konut için ruhsat verildi.
Malatya’da 2025’in üçüncü çeyreğinde 6 bin 606 konuta yapı kullanım izin belgesi verildi. Yılın ilk 9 aylık toplamı ise 14 bin 737’ye ulaştı. Bu rakam, 2024’ün aynı döneminde sadece 6 bin 116 konutun tamamlandığını gösteriyor. Yani bir yılda tamamlanan konut sayısı yüzde 141 oranında artış gösterdi. Yapı ruhsatlarında da benzer bir patlama yaşanıyor. 2025’in ilk 9 ayında Malatya’da 31 bin 486 yeni konut için yapı ruhsatı alındı. Bu rakam, geçen yılın aynı döneminde yalnızca 10 bin 754’tü. Yani ruhsat alan konut sayısı bir yılda yüzde 193 gibi çarpıcı bir artış gösterdi. Malatya, Türkiye ortalamasının çok üstünde bir seyir gösterdi.
Türkiye geneline bakıldığında 2025’in üçüncü çeyreğinde yapı kullanım izin belgesi verilen daire sayısı bir önceki yıla göre yüzde 22,8, yüzölçüm ise yine yüzde 22,8 arttı. Ancak Malatya bu ortalamanın çok üzerinde bir performans sergiliyor. Kentte tamamlanan konut sayısı yıllık bazda yüzde 141, ruhsat alan konut sayısı ise yüzde 193 artış gösterdi. Bu rakamlar, deprem sonrası yeniden inşa sürecinin ne kadar hızlı ilerlediğini gözler önüne seriyor.
TÜRKİYE GENELİ ÖNEMLİ VERİLER
2025 III. çeyrekte yapı kullanım izin belgesi verilen bina sayısı %5,6, daire sayısı ve yüz ölçüm %22,8 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış serilerde yapı kullanım izin belgesi yüzölçümü %20,4 yükseldi. Yapı ruhsatı verilen binaların yüzölçümünde takvim etkilerinden arındırılmış artış %40,9 oldu. Ruhsatların %78’i, kullanım izin belgelerinin %79,4’ü belediyeler tarafından verildi. Hem ruhsat hem kullanım izni verilen binaların en büyük kısmını (%64-67 bandında) iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar oluşturdu.
Ulusal bilanço ise şu şekilde; 2025 yılı III. çeyreğinde yapı ruhsatı verilen toplam yüzölçümün, %78,0'ı belediyeler, %22,0'ı ise diğer yetkili idareler tarafından verildi. En yüksek yüz ölçüm payı %67,8 ile iki ve daha fazla daireli binaların oldu
2025 yılı III. çeyreğinde yapı ruhsatı verilen binaların kullanma amacına göre en yüksek yüz ölçüm payına 37,8 milyon m² ile iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar sahip oldu. Bunu 6,2 milyon m² ile sanayi binaları ve depolar izledi.
Yapı kullanma izin belgesi verilen binaların yüzölçümü %22,8 arttı. Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, 2025 yılı III. çeyreğinde yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı %5,6, daire sayısı ve yüz ölçüm %22,8 arttı. Toplam yüzölçümün %79,4'ü belediyeler tarafından verildi. 2025 yılı III. çeyreğinde yapı kullanma izin belgesi verilen toplam yüzölçümün, %79,4'ü belediyeler, %20,6'sı ise diğer yetkili idareler tarafından verildi. Yapı kullanma izin belgesi verilen yüz ölçümde belediye ve diğer yetkili idarelerin payları (%), III. Çeyrek 2025
2025 yılı III. çeyreğinde yapı kullanma izin belgesi verilen binaların kullanma amacına göre en yüksek yüz ölçüm payına 21,5 milyon m² ile iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar sahip oldu. Bunu 4,7 milyon m² ile sanayi binaları ve depolar izledi. Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir. Takvim etkilerinden arındırılmış yapı ruhsatı toplam yüzölçümü %40,9 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış serilerde, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, 2025 yılı III. çeyreğinde yapı ruhsatı verilen bina sayısı %19,9, daire sayısı %51,7 ve yüz ölçüm %40,9 arttı.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde ise, bir önceki çeyreğe göre, 2025 yılı III. çeyreğinde yapı ruhsatı verilen bina sayısı %7,0, daire sayısı %7,2 ve yüz ölçüm %2,7 azaldı. Takvim etkilerinden arındırılmış yapı kullanma izin belgesi toplam yüzölçümü %20,4 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış serilerde, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, 2025 yılı III. çeyreğinde yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı %3,2, daire sayısı %20,1 ve yüz ölçüm %20,4 arttı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde ise, bir önceki çeyreğe göre, 2025 yılı III. çeyreğinde yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı %2,7 azaldı, daire sayısı %0,5 azaldı ve yüz ölçüm %3,7 arttı.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
