Malatya’da Aralık sonu ve Ocak başında kendini iyice hissettiren soğuk hava dalgası, geceleri eksi 20’leri, gündüzleri ise eksi 9-10 dereceleri gördü. Bu dondurucu havada ısınmak için evlerde ve iş yerlerinde soba kullanımı yeniden zirve yaparken, özellikle sanayi bölgelerindeki otomobil tamircileri ve küçük atölyeler daha yaratıcı bir çözüme yöneldi: atık motor yağından çalışan özel soba sistemleri. Bu soba çeşidi, sanayicilerin “vazgeçilmezi” haline geldi. Yaklaşık 5 litre atık motor yağı doldurulan soba, ortalama 18 saat boyunca kesintisiz ve yüksek ısı üretiyor. Tamirciler, bu sayede hem elektrikli ısıtıcılara hem de odun-kömür maliyetine gerek kalmadan atölyelerini sıcak tutabiliyor. Gazetemizin sanayi sitesinde konuştuğu tamirci esnafı, bu yöntemin hem ekonomik hem de pratik olduğunu vurguladı.
SAĞLIK AÇISINDAN TARTIŞMA KONUSU
Birçok usta, “Kömür pahalı, odun bulmak zor, elektrik faturası kabarıyor. Atık yağ ise elimizde bolca var. 5 litresiyle 18 saat yanabiliyor, üstelik çok yüksek ısı veriyor. Hava kirliliği dışında hiçbir sorun görmüyoruz” diyerek yöntemi savunuyor. Ancak bu ısınma tercihi, çevre ve sağlık açısından da tartışma konusu oluyor. Atık yağın yakılması sırasında çıkan yoğun duman ve kimyasal kokular, hem mahalleyi hem de solunum yollarını olumsuz etkiliyor. Çevre örgütleri, “Atık yağ sobası kısa vadede ucuz görünebilir ama uzun vadede akciğer hastalıklarını artırır ve hava kirliliğini katlar” uyarısında bulunuyor.
LÜKS DEĞİL ZORUNLULUK
Yine de sanayi esnafı, özellikle deprem sonrası ekonomik zorlukların hâlâ devam ettiği Malatya’da, bu yöntemin “hayatta kalma” yöntemi haline geldiğini söylüyor. Bir tamirci ustası, “Bizim için lüks değil zorunluluk. 5 litre yağla 18 saat ısınmak, şu anki şartlarda en mantıklı çözüm. Kimse soğukta çalışamaz, ellerimiz donar, metal işlenmez” diyerek durumu özetliyor.
SOĞUK HAVA DALGASI DEVAM EDECEK
Malatya’da soğuk hava dalgasının devam etmesi beklenirken, atık yağ sobası kullanımı da artmaya devam ediyor. Esnaf bir yandan ısınmanın yolunu bulmuş gibi görünse de, yetkililerden hem çevre kirliliğine hem de bu tür tehlikeli ısınma yöntemlerine karşı daha etkili denetim ve alternatif destek bekleniyor. Şehir, deprem sonrası toparlanma mücadelesi verirken, bir de dondurucu soğukla mücadele ediyor. Atık yağ sobası, birçok sanayici için “kurtarıcı” olsa da, uzun vadede hem sağlık hem de çevre açısından yeni riskler yaratıyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
