TÜİK’in açıkladığı Kasım 2025 inşaat maliyet endeksi verilerine göre deprem sonrası yerinde dönüşüm projelerinde maliyetler 2023’ten bu yana kümülatif yüzde 225 arttı. Vatandaşlar, mevcut destek miktarının yetersiz kaldığını belirterek “Müteahhitlere cepten para vermek zorunda kalıyoruz” isyanında bulundu. Hak sahipleri, desteğin en az TÜİK’çe mevcut değer olarak hesaplanan 2 milyon 856 bin TL’ye çıkarılmasını talep ediyor.
Malatya’da 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından başlatılan yerinde dönüşüm projelerinde maliyet patlaması sürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Kasım 2025 inşaat maliyet endeksi verileri, deprem sürecinden bu yana yaşanan artışın boyutlarını bir kez daha gözler önüne serdi. TÜİK verilerine göre: İnşaat maliyet endeksi 2025 Kasım’da bir önceki aya göre yüzde 1,14, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 23,93 arttı.
2023 yılından bu yana kümülatif artış oranı yüzde 225’i buldu. Malzeme endeksi yıllık yüzde 20,48, işçilik endeksi ise yüzde 30,98 oranında yükseldi. Bina inşaatı maliyet endeksi yıllık yüzde 23,50, bina dışı yapılar için ise yüzde 25,33 artış gösterdi.
Yerinde dönüşüm destek projesinin açıklandığı 2023 yılından bu yana maliyetlerde yaşanan bu devasa artış, hak sahiplerini zor durumda bırakıyor. Vatandaşlar, mevcut destek miktarının reel maliyeti karşılamadığını belirterek müteahhitlere cepten ek ödeme yapmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor. TÜİK’ten edinilen bilgilere göre yerinde dönüşümde değerin korunabilmesi için üzerinde çalışılan yeni destek miktarının 2 milyon 856 bin 398 TL olması gerekiyor. Mevcut desteklerin bu seviyenin çok altında kalması, birçok hak sahibinin projeyi tamamlayamamasına veya borçlanmasına yol açıyor. Malatya’da yerinde dönüşüm bekleyen bir hak sahibi, durumu şu sözlerle özetledi:
“Müteahhitlerle anlaştığımızda destek miktarı yeterli görünüyordu. Ama malzeme ve işçilik fiyatları o kadar arttı ki, verilen destek ancak inşaatın yarısını bile karşılamıyor. Kalanını cepten ödemek zorunda kalıyoruz. Birçok komşumuz bu yüzden projeden vazgeçti. Devletimiz depremde yanımızda oldu ama maliyet artışlarını görmezden gelemez. En az 2,8 milyon TL destek şart.”
Malatya’da piyasaya hakim başka bir emlakçı olan Özgür Kemal de benzer görüşleri dile getirerek, “Deprem sonrası maliyetler kontrolden çıktı. Malzeme fiyatları, nakliye, işçilik… Hepsi katlandı. Vatandaş ya borçlanıyor ya da evini tamamlayamıyor. Destek miktarı acilen güncellenmeli” dedi.
Uzmanlar ise artışın temel sebeplerini şöyle sıralıyor:
“İnşaat demiri, çimento ve diğer ana malzemelerde yaşanan küresel fiyat artışları, İşçilik maliyetlerindeki yüzde 30,98’lik rekor yükseliş, Lojistik ve nakliye giderlerinin deprem bölgesinde ekstra yük oluşturması, Enflasyonun genel seviyesinin inşaat sektörünü doğrudan etkilemesi”
Malatya’da yerinde dönüşüm bekleyen yaklaşık binlerce hak sahibi bulunurken, vatandaşlar acil bir düzenleme talep ediyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
