Lotus Finans tarafından 2025 yılının ilk 9 aylık dönemini kapsayan illere göre yapı ruhsatı alınan daire sayısı açıklandı. Açıklanan verilere göre deprem bölgesinde alınan daire ruhsat sayısı ülke ortalamasını yükseltirken Malatya’da geçen yılın aynı dönemine oranla alınan ruhsat sayısının yüzde 140 artması yeniden inşa faaliyetlerinin artış hızını da ortaya koydu.
Açıklanan verilere göre deprem bölgesi içerisinde en fazla konut ruhsatı alınan il 50 bin 684 konut ile Hatay oldu. Hatay’ı 37 bin 574 konut ile Maraş ve 25 bin 815 konut ile Malatya takip etti. Malatya’yı 21 bin 80 konut ile Diyarbakır ve 18 bin 357 konut ile de Adıyaman takip etti.
DİYARBAKIR’DA YÜZDE 262 ARTIŞ
Asıl dikkat çeken ise ruhsat sayısının önceki yılın ilk 9 aylık verilerine göre artış oranı kıyaslandığında Diyarbakır’da bu yılın ilk 9 ayında yüzde 262’lik bir artış, Malatya’da yüzde 140’lık, Maraş’ta yüzde 168’lik bir artış, Adıyaman’da yüzde 57 ve Hatay’da yüzde 96’lık bir artış yaşandı.
BÖLGESEL VE İLLERE GÖRE KIYASLAMALAR
Deprem Bölgesi vs. Ülke Ortalaması: Deprem illeri (Hatay, Maraş, Malatya, Adıyaman, Diyarbakır) toplam 152 bin daire (%20 pay), artış %140 ortalama. Ülke ortalaması %37'nin 4 katı. Kıyas: İstanbul'un %37'si ile deprem illeri %140 – deprem yaraları sarma hızı 4 kat daha hızlı.
Büyükşehirler vs. Doğu İlleri: İstanbul (110 bin) mutlak dev, ama oran %37. Diyarbakır (21 bin, %262) oranla ezer. Kıyas: Ankara (%61) ile Malatya (%140) – deprem Malatya'yı öne geçiriyor.
Sanayi vs. Tarım İlleri: Konya (27 bin, %64) tarım gücüyle güçlü. Gaziantep (17 bin, %68) sanayiyle benzer. Kıyas: Konya ile Maraş (%168) – deprem Maraş'ı sanayi illerinden öne çıkarıyor.
Kuzey vs. Güney: Trabzon (1.082, %49) düşük. Antalya (25 bin, %6) turizm freniyle en düşük oran. Kıyas: Trabzon ile Hatay (%96) – Güney depremle %16 kat hızlı büyüyor.
DEPREM İLLERİ BÜYÜME ŞAMPİYONU
Harita, deprem bölgesinin inşaatı sırtladığını net gösteriyor: +200 bin ruhsatın %51'i buradan. Bu, kamu destekli toparlanmanın başarısı. Ancak turizm illerinde yavaşlama (%6-20) ve Doğu'da dengesizlik dikkat çekici. 2025 sonu tahmini: Toplam ruhsat 1 milyona yaklaşabilir, deprem illeri %25 pay alır. Kıyasla, İstanbul mutlak lider kalırken, deprem bölgeleri "hızlı büyüme şampiyonu" unvanını koruyor.
RUHSAT ARTIŞINI DEPREM BÖLGESİ SIRTLIYOR
2024’ün ilk 9 ayında 543 bin düzeyindeyken, 2025’in aynı döneminde 743 bine çıkarak yaklaşık %37 arttı. Yani bir yılda 200 bin adet daha fazla ruhsat alındı.
Artışın ana kaynağı deprem bölgesi: Bu 200 binlik ek ruhsatın 102 bini yalnızca deprem bölgesinde. Kamu öncülüğündeki yeniden inşa programları ve kentsel dönüşüm dosyaları, özellikle Kahramanmaraş, Hatay, Malatya ve Adıyaman’da ruhsat rakamlarını yukarı çekiyor.
Hatay, 50 bini aşan daire ruhsatıyla 2025’te İstanbul’un hemen arkasına yerleşerek en yüksek paya sahip ikinci il konumuna geliyor. Türkiye’de alınan ruhsatların yaklaşık %7’si Hatay’da.
İstanbul’da Arnavutköy etkisi: İstanbul’da ruhsat sayısı 110 bine yaklaşırken, artışın önemli bölümü Arnavutköy ve çevresindeki yoğun inşaat faaliyeti sayesinde gerçekleşiyor. Kamu destekli toplu konut ve altyapı projeleri, kentin kuzey hattını yeni bir şantiye koridoruna dönüştürüyor.
Ankara’da savunma sanayi ivmesi: Ankara’da da büyüme sürüyor; savunma sanayi ve ilişkili sektörlerin çektiği iş gücüyle, konut arzı özellikle yeni gelişen akslarda artmaya devam ediyor. Buna karşılık Antalya–Muğla–Mersin hattında yabancı talepte normalleşme ve ikinci konutta bekleme eğilimi, ruhsat artışını sınırlı tutuyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
