Deprem sonrası toparlanma sürecinde 2023 ve 2024 yıllarında yerinde dönüşüm ve yapı ruhsatı süreçleri ağır aksak ilerlerken, 2025 yılında büyük bir sıçrama yaşandı. Malatya’da verilen yapı ruhsatı sayısı 42 bin 474’e, yapı kullanma izin belgesi sayısı ise 22 bin 403’e ulaşarak önceki iki yılın toplamını geride bıraktı. Vatandaşların tedirginliklerinin azalması ve süreçlerin hızlanması, 2025’i “yeniden yapılanma yılı” yaptı.
6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Malatya’da yeniden yapılanma ve yerinde dönüşüm süreci yıllarca ağır aksak ilerlemiş, vatandaşların ruhsat ve iskan talepleri beklenenin çok altında kalmıştı. Ancak 2025 yılı, bu alanda adeta patlama yaşandığı bir yıl oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi sayılarında rekor düzeyde artış kaydedildi. 2023 yılında Malatya’da verilen yapı ruhsatı sayısı 9 bin 254 iken, 2024’te bu rakam 15 bin 291’e yükselmişti. Ancak asıl sıçrama 2025 yılında gerçekleşti: yıl sonu itibarıyla 42 bin 474 yapı ruhsatı düzenlendi. Bu, önceki iki yılın toplamından bile fazla bir rakam anlamına geliyor ve yaklaşık %178’lik bir artışa işaret ediyor.
Yapı kullanma izin belgesi (iskân) sayısında da benzer bir tablo ortaya çıktı. 2023’te 3 bin 983, 2024’te 8 bin 95 olan iskan belgesi sayısı, 2025 sonunda 22 bin 403’e fırladı. Bu da yaklaşık %177’lik bir artış demek.
2025’TEKİ EN BÜYÜK ARTIŞ İKİNCİ ÇEYREKTE YAŞANDI
İstatistiklere göre 2025 yılı içerisinde en büyük sıçrama ikinci çeyrekte (Nisan-Mayıs-Haziran) gerçekleşti. Bu dönemde tam 15 bin 601 adet yapı ruhsatı verildi. Yılın son çeyreğinde ise yapı kullanma izin belgelerinde pik yaşandı ve 7 bin 682 belge düzenlendi. Bu rakamlar, vatandaşların deprem sonrası belirsizlik ve tedirginlik duygusunun büyük ölçüde ortadan kalktığını, yeniden yapılanma ve yerinde dönüşüm süreçlerine güvenin arttığını gösteriyor.
YERİNDE DÖNÜŞÜM VE BİREYSEL BAŞVURULAR HIZLANDI
Uzmanlar ve sektör temsilcileri, bu rekor artışın temel nedenlerini şöyle sıralıyor: Deprem konutlarının toplu teslimatlarının hızlanması ve hak sahipliği süreçlerinin büyük oranda tamamlanması
Belediye ve bakanlık koordinasyonunun iyileşmesi, ruhsat süreçlerinin hızlanması
REKOR ARTIŞIN ANLAMI NE?
Bu rakamlar, Malatya’da deprem sonrası yeniden yapılanma ve konut üretiminin 2025 yılında ivme kazandığını açıkça ortaya koyuyor. Özellikle ikinci ve dördüncü çeyrekteki pik artışlar, vatandaşların “artık evimizi yapabiliriz” güvenine kavuştuğunu gösteriyor. Ancak uzmanlar, bu hızın altyapı yatırımları, imar planı revizyonları ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesiyle desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. Malatya’da 2025, yapı ruhsatı ve iskan belgeleri açısından “rekorların yılı” olarak kayıtlara geçti. Bu ivmenin 2026’da da sürmesi halinde, kent merkezindeki dönüşüm ve kırsal alanlardaki bireysel yapılaşma büyük ölçüde tamamlanmış olacak.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
