Malatya Ziraat Odaları Koordinasyon Kurulu Başkanı ve Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Üyesi Yunus Kılınç, kaçak yollarla ülkeye sokulan İran ve Özbekistan menşeli kayısıların piyasada "Malatya kayısısı" diye satıldığını iddia ederek, "Bu açık sahtekârlıktır" dedi. Kılınç, sınır kapılarındaki denetim eksikliğine dikkat çekerek Cumhurbaşkanı'na çağrıda bulundu.
Malatya ekonomisinin belkemiği olan kayısı üretimi, kaçak ithalat ve sahte etiketleme nedeniyle büyük tehdit altında. Malatya Ziraat Odaları Koordinasyon Kurulu Başkanı Yunus Kılınç, yaptığı açıklamada, sektördeki çarpıklıkları sert sözlerle dile getirdi. Kılınç, basın mensuplarına hitaben yaptığı konuşmada, Malatya’da yaklaşık 45 bin ailenin geçimini kayısıdan sağladığını, buna ek olarak çevre illerden gelen mevsimlik işçilerle birlikte en az 200 bin kişinin bu sektörde istihdam edildiğini vurguladı. Malatya’nın dünya kayısı üretiminde lider konumda olduğunu hatırlatan Kılınç, Türkiye’nin bu alandaki birinciliğini Malatya’ya borçlu olduğunu ifade etti.
Üreticilerin her yıl don, dolu gibi doğal afetlerle mücadele ettiğini belirten Kılınç, “Allah’tan gelen afetlere herkesin boynu kıldan incedir” diyerek, asıl mağduriyetin insan kaynaklı sorunlardan kaynaklandığını söyledi. Ticaret ahlakı eksikliği nedeniyle ürünlerin ya satılamadığını ya da maliyetin altında fiyata elden çıkarıldığını belirten Kılınç, yıllardır yetkililere seslendiğini ancak çözüm üretilmediğini kaydetti.
“KAÇAK KAYISI LEYLEKLERLE Mİ GELDİ?”
Kılınç, daha önce Tarım Bakanı’na sorduğu soruyu hatırlatarak, “Dünya kayısı birincisiyiz, yılda yaklaşık 100 bin ton kuru kayısıyı 100-115 ülkeye ihraç ediyoruz. Neden dışarıdan kayısı ithal ediyoruz?” diye sorduğunu, Bakan’ın “Resmi ithalat yok, ancak kaçak yollarla geliyor” yanıtını verdiğini aktardı.
Konuşmasında elindeki örnek kayısıyı gösteren Kılınç, “Şu anda burada bulunan kayısı İran ya da Özbekistan kayısısıdır. Bu Malatya kayısısı değildir. Madem ithalatımız yoksa bu kayısıyı Türkiye’ye leylekler mi getirdi?” sorusunu yöneltti.
Kılınç, “İran kapısı” olarak bilinen sınır geçişlerinde kayısıların “pirinç” faturası kesilerek ülkeye sokulduğunu iddia etti. Ülkenin dört bir yanında toptancıların raflarında İran ve Özbekistan menşeli kayısıların bulunduğunu belirten Kılınç, Ankara’daki Gimat Toptancılar Sitesi’nde yaptığı incelemeyi anlattı:
“Malatya kayısısı 860-900 TL arasında satılırken, ben bir toptancıdan 450 TL’ye bu kayısıyı aldım. Fiş istedim, ‘Mali değeri yoktur’ yazılı kâğıt verdiler. Kaçak ürünün fişi bile yok!”
ŞAP HASTALIĞI VE KAÇAK AŞI İDDİASI
Konuşmasında sadece kayısı ile sınırlı kalmayan Kılınç, kaçakçılığın başka alanlara da sıçradığını savundu. Kendi bölgesi Kars ve Ardahan’da bu yıl şap hastalığından binlerce hayvanın telef olduğunu belirten Kılınç, hastalığın İran’dan kaçak hayvan girişiyle geldiğini öne sürdü. Bir vatandaşın “Ben aşı yaptırdım hayvanlarım öldü, kardeşim yaptırmadı onunkiler ölmedi” sözünü aktaran Kılınç, özel veterinerlerin İran’dan ucuz kaçak şap aşısı getirerek hayvanları telef ettirdiğini iddia etti.
“Türkiye’deki aşı pahalı, İran’daki ucuz” diyen Kılınç, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na seslenerek, “Bu İran kapısından hayvan da geçiyor, kayısı da geçiyor, aşı da geçiyor. Denetimi kim sağlıyor? Bizim memurlarımız mı, yoksa başka ülkeden mi geliyorlar?” sorusunu yöneltti.
“SAYIN CUMHURBAŞKANI’MA SESLENİYORUM: SINIR KAPILARINA EL ATIN!”
Kılınç, konuşmasının en çarpıcı bölümünde doğrudan Cumhurbaşkanı’na çağrıda bulundu:
“Biz üretici olarak bas bas bağırıyoruz. Bir yıl önceki kayısı üreticinin elinde satılmazken, ithalatçılar dışarıdan Özbekistan kayısısını 3 dolara alıp burada Malatya kayısısı diye dünyaya pazarlıyor. Hem pazarımızı öldürüyorlar hem üreticimizi mağdur ediyorlar.”
Eğer Malatya’nın dünya kayısı birinciliğinin devamı isteniyorsa acil müdahale gerektiğini vurgulayan Kılınç, “Tarım Bakanlığı müdahale etsin, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı müdahale etsin. Bu ticaret değil, açık ve net sahtekârlıktır. İran ve Özbekistan kayısısına şeker emzirmişler, suyu basmışlar; bunu Malatya kayısısı diye satıyorlar. Piyasayı öldürüyorlar” dedi.
Kılınç, tüm Türkiye’deki üreticilerin benzer sıkıntılar yaşadığını belirterek, “Bu rant sağlayanların düzgün ticaret yapmasını sağlamak devletin görevidir. Artık çiftçi sırtından geçinilmesin” çağrısında bulundu ve konuşmasını “Hepinize teşekkür ediyorum” sözleriyle tamamladı.
Malatya kayısısının geleceği açısından kritik bir uyarı olarak değerlendirilen bu açıklama, sektör temsilcileri ve yetkililer tarafından yakından takip ediliyor. Kaçak ithalatın önlenmesi ve sınır denetimlerinin sıkılaştırılması talepleri artarken, üreticilerin mağduriyetinin giderilmesi için somut adımlar bekleniyor.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
