Elektronik cihaz, beyaz eşya, kombi ve otomobil sahipleri için zor günler başladı. Eskiden çoğu teknik serviste ücretsiz yapılan “arıza tespiti” işlemi, 2026 yılı itibarıyla birçok işletmede ücretli hale geldi. Tüketiciler, tamir kararı vermeden önce yalnızca arızanın ne olduğunu öğrenmek için bile ciddi paralar ödemek zorunda kalıyor. Bu durum, özellikle alım gücünün düşük olduğu Malatya’da vatandaşları çileden çıkarıyor.
Uygulama özellikle bilgisayar, laptop, tablet gibi elektronik ürünlerde hızla yayıldı. Bu cihazların açılarak incelenmesi için bazı servislerde 200 ile 3.000 TL arasında ücret talep ediliyor. Beyaz eşya servislerinde eve gelen teknisyenin kontrol bedeli 700-1.500 TL arasında değişirken, kombi ve klima servislerinde bu rakam 800-2.000 TL’ye kadar çıkıyor. Otomotiv sektöründe ise tablo daha ağır: Yetkili servislerde araçların bilgisayara bağlanarak arıza kodlarının okunması için 2.000 TL’den başlayan ücretler 7.000 TL’ye kadar ulaşabiliyor. Özel oto servislerinde ise bu bedel 1.000-1.500 TL seviyesinde.
TAMİRE MECBUR BIRAKIYORLAR
Birçok tüketici, arıza tespit ücretinin “servis bedeli” olmanın ötesine geçtiğini ve dolaylı bir onarım baskısına dönüştüğünü söylüyor. Çünkü tespit için ücret ödeyen vatandaş, servis tarafından sunulan yüksek tamir teklifini ya kabul etmek zorunda kalıyor ya da yalnızca “teşhis” için ödediği parayı kaybediyor. Malatyalı bir araç sahibi yaşadığı deneyimi şöyle anlattı: “Arabamda uyarı lambası yandı. Yetkili servise götürdüm. Usta ‘Aracın sıkıntısını tespit etmemiz için bilgisayara bağlayacağız, genel kontrol yapacağız. Bunun ücreti bin lira. Şayet tamir yaptırırsanız bu ücreti almayız, istemezseniz ödemek durumundasınız’ dedi. Bilgisayarda airbag arızası çıktı, tamir için 8 bin lira istediler. Ben yüksek bulup kabul etmedim. Ancak bin lira tespit ücretini aldılar. Sonra sanayiye götürdüm, aynı işi 2 bin liraya hallettim. Hiçbir işlem yapılmadan bu kadar para almak bana çok yüksek geliyor.” dedi.
Teknik servis işletmecileri ise uygulamanın zorunluluktan doğduğunu savunuyor. Uzun yıllardır sektörde faaliyet gösteren bir işletmeci, “Bugün bir cihazı açıp test etmek için kullanılan ölçüm cihazları, yazılımlar ve diyagnostik sistemler çok pahalı. Ustaların harcadığı zaman ve teknik bilgi de cabası. Müşteri tamiri yaptırdığında bu ücreti genellikle toplam fiyattan düşüyoruz. Ama yaptırmazsa emeğimizin karşılığını almak zorundayız” diyerek savunmasını yapıyor.
Tüketiciler, bu ücretlerin “avukatlık mesleğindeki tarifeye benzediğini” belirterek, özellikle düşük ve orta gelir grubunun bu masrafları karşılamakta zorlandığını dile getiriyor. Bazı vatandaşlar ise “Arıza tespiti bile lüks haline geldi” diyerek tepkilerini artırıyor.
Konuyla ilgili Tüketici Hakları Derneği’ne başvuruların arttığı belirtilirken, uzmanlar tüketicilere “Birden fazla servis fiyatı almak ve teklifleri karşılaştırmak” tavsiyesinde bulunuyor. Yetkililerin bu konuda daha sıkı denetim yapması ve olası suiistimallerin önlenmesi beklentisi ise giderek yükseliyor. Malatya’da teknik servislerde yaşanan bu yeni tarife uygulaması, vatandaşların cebini yakmaya devam ederken, “arıza tespiti ücretsiz mi olmalı?” tartışmasını da beraberinde getirdi.>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
