Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine ilişkin Girişimcilik ve İş Demografisi verilerini yayınladı. 2022 sonrası ölüm verilerinin açıklanmadığı tabloya göre Malatya’da doğan bebek sayısı 3 bin 993 olurken ölüm sayısının 5 bin 900 olması dikkat çekti. Veriler diğer illerle kıyaslanırken Malatya ölüm sayısının doğum sayısından fazla olduğu sayılı illerden biri oldu.
Yayınlanan verilere göre; Malatya’da ölüm sayısı 2022 yılında önceki yıla oranla yüzde 50 artarak 5 bin 900 olarak gerçekleşti. Bu ölüm sayısı aynı yıl içerisinde ülkedeki ölüm sayısının yüzde 1,2’sine denk geliyor. Aynı yıl ülke genelinde 482 bin 298 kişi hayatını kaybetti. Artışlarda Corona salgınının etkili olduğu düşünülürken aynı dönemde nüfus sayısı arasında yakınlık gösteren Elazığ’da bu ölüm sayısı 2 bin 783 olarak açıklandı.
DEPREMDE ÖLÜM SAYILARI GİZLENDİ Mİ?
Tabloda ölüm göstergeleri 2022 yılı sonrasında açıklanmazken doğum verilerinin 2024 yılına kadar açıklanmış olması akıllara depremde vefat sayıları gizlendi mi sorusunu beraberinde getirdi.
MALATYA’NIN NÜFUSU KÜÇÜLMÜŞ
Tabloda 2022’de Malatya’nın doğum sayısı 3 bin 993 olarak belirtilirken bu doğum sayısı ülkedeki doğum sayısının yüzde 0,7’sine tekabül ediyor. Verilere göre Malatya’nın nüfusu 2022’de bin 907 kişi azalma gösterdi. Aynı dönemde Elâzığ’da doğum sayısı ise 3 bin 23 olarak gerçekleşti.
Verilere göre Malatya’nın doğum oranları 2023’te önceki yıla oranla yaklaşık yüzde 40 azalma gösterirken doğum sayısı aynı yıl 2 bin 427 olarak açıklandı. 2024’te bu sayı hızla toparlanarak 3 bin 871’e yükseldi.
ULUSAL BİLANÇO
Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin Avrupa İş İstatistikleri 2019/2152 sayılı yönetmeliğinde yaptığı düzenleme çerçevesinde yürütülen uyumlaştırma çalışmaları kapsamında, Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri'nde gerçekleştirilen revizyona bağlı olarak, Girişimcilik ve İş Demografisi göstergeleri de revize edilmiştir.
GİRİŞİMLERİN 2024 YILINDA DOĞUM ORANI 15,8 OLDU
Bu girişimlerin istihdam yaratma payı yüzde 4,9 oldu. Girişimlerin 2023 yılındaki doğum oranı ise yüzde 15,5 ve istihdamdaki payı yüzde 4,9 olarak gerçekleşti.
Doğan girişimler incelendiğinde, 2024 yılında en yüksek payı yüzde 32,1 ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü aldı. Bu sektörü sırasıyla, yüzde 16,8 ile ulaştırma ve depolama ve yüzde 10,1 ile inşaat sektörleri takip etti.
İllere göre 2024 yılında doğan girişimlerden en yüksek payı yüzde 25,8 ile İstanbul aldı. İstanbul'u sırasıyla yüzde 7,5 ile Ankara ve yüzde 6,5 ile İzmir takip etti.
GİRİŞİMLERİN 2022 YILINDA ÖLÜM ORANI YÜZDE 12,9 OLDU
Ölen girişimlerin istihdamdaki payı ise 2022 yılında yüzde 4,2 oldu. Girişimlerin 2021 yılındaki ölüm oranı yüzde 11,9 iken istihdamdaki payı yüzde 4,1 olarak gerçekleşti. Ölen girişimler incelendiğinde, 2022 yılında en yüksek payı yüzde 35,0 ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü aldı. Bu sektörü sırasıyla, yüzde 16,3 ile ulaştırma ve depolama ve yüzde 10,6 ile konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri sektörleri takip etti.
İllere göre 2022 yılında ölen girişimlerden en yüksek payı yüzde 25,7 ile İstanbul aldı. İstanbul'u sırasıyla yüzde 7,0 ile Ankara ve yüzde 6,0 ile İzmir takip etti.
Girişimlerden 2023 yılında doğanların yüzde 78,3'ü 2024 yılında hayatta kaldı. Girişimlerin 2022 yılında bir yıllık hayatta kalma oranı yüzde 75,2, iki yıllık hayatta kalma oranı yüzde 58,6 olarak gerçekleşti. Hızlı büyüyen girişimler oranı 2024 yılında yüzde 14,4 oldu. Aynı yıl için ceylan girişimler oranı ise yüzde 2,4 oldu.
Hızlı büyüyen girişimlerin 2024 yılında yüzde 23,5'i imalat, yüzde 20,5'i toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı ve yüzde 15,2'si ise inşaat sektöründe faaliyet gösterdi. Ceylan girişimlerin 2024 yılında yüzde 27,0'ı imalat, yüzde 15,2'si toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı yüzde 12,4'ü ise inşaat sektöründe faaliyet gösterdi. İmalat sanayinde 2024 yılında doğan girişimlerin yüzde 57,8'i düşük teknoloji ürünleri üretti. İmalat sanayinde 2024 yılında doğan girişimlerin yüzde 29,6'sı orta düşük, yüzde 11,7'si orta yüksek, yüzde 0,9'u ise yüksek teknoloji düzeyine sahip ürünleri üreten girişimler oldu.
Kuruluş yılı 2016-2020 arası olan girişimlerin 2024 yılındaki ciro payı yüzde 16,6 oldu. En yüksek ikinci ciro payına ise yüzde 14,1 ile 2011-2015 yılları arasında kurulan girişimler sahip oldu. Kuruluş yılı 2016-2020 arası olan girişimlerin 2024 yılındaki istihdam payı yüzde 20,1 oldu. Girişimlerden 2021 ve sonrasında kurulanlar ise yüzde 17,4'lük istihdam payına sahip oldu. Kuruluş yılı 1990 ve öncesi olan girişimlerin 2024 yılındaki ihracat payı yüzde 17,3 oldu. Girişimlerden 1996-2000 arasında kurulanlar ise yüzde 16,3'lük ihracat payı ile ikinci en yüksek orana sahip oldu. Kuruluş yılı 1990 ve öncesi olan girişimlerin 2024 yılındaki ithalat payı yüzde 28,4 oldu. Girişimlerden 1996-2000 arasında kurulanlar ise yüzde 16,3'lük ithalat payı ile en yüksek orana sahip oldu.
>>MEHMET TURAN ÇİĞDEM
EDİTÖR
